Klassieke muziek in de 20e eeuw

Hoewel er gezegd wordt dat de Romantiek de laatste periode is geweest waarin er klassieke muziek gecomponeerd werd, is dit goed te weerleggen. Deze periode duurde van omstreeks 1920 tot omstreeks 1910 en werd ook wel de verlichting genoemd. Toch is er in de 20e eeuw ook zeker een wijde variatie aan klassieke muziek gecomponeerd. En ook binnen de 20e eeuw zijn er weer verschillende stromingen te zien.

Het Modernisme

Deze periode wordt gezien als de periode tussen 1910 en 1945. Binnen het Modernisme zijn er nog weer verschillende stromingen;

  • Het Futurisme
  • Het Expressionisme van Arnold Schoenbergs
  • Groupe des Six

Luigi Russolo en Edgar Varèse kunnen beide tot het Futurisme gezien worden. Luigi Russolo was de eerste die muziek voor een nieuwe tijd uitriep en Varèse volgde later in zijn voetsporen. Arnold Schoeberg heeft de Tweede Weense school gegrondvest met zijn expressionistische 12 Toons atonaliteit. Zijn leerlingen waren Aban Berg en Anton Webern. Groupe des Six ontstond in Frankrijk doordat er voortgeborduurd werd op het impressionisme van Claude Debussy. Hier waren Francis Poulenc, Darius Mihaud en Arthur Honegger de belangrijkste vertegenwoordigers. Twee componisten uit deze periode die onder geen van deze stromingen vallen zijn Béla Bartók en Igor Stravinksy. Zij hebben beide gedurende deze periode onder veel verschillende stijlen gecomponeerd, en hebben zich laten inspireren door niet alleen alle periodes binnen de klassieke muziek maar ook de volksmuziek en Westerse muziekgeschiedenis.

Avant-Gardisme

De periode na de Tweede Wereldoorlog begon met een nieuwe muziekstroom, het Avant-Gardisme droeg bij aan de behoefte om opnieuw te beginnen. Veel van de muziek uit de periode 1945-1970 kan dan ook gezien worden als muziek waarbij de harmonie, het ritme of de melodie ontbreekt.

Het Serialisme

Deze periode begon rond 1950 en loopt naast het Avant-Gardisme. Bij het Serialisme ontstond er de breuk met het grotere publiek, omdat deze muziek bijzonder lastig te volgen was. Een aantal componisten die zich bezighielden met het Serialisme waren Olovier Messiaen, Karlheinz Stockhausen en Pierre Boulez.

In deze periode was er ook de Microtonale muziek en de Minimale muziek, maar met name de Eigentijdse muziek die daarop volgde legt uit waarom het begrip klassieke muziek in de 20e eeuw eigenlijk niet meer relevant te noemen was.

In de 20e eeuw werd de klassieke muziek steeds verder afgezonderd van het volk, waardoor het slechts toegankelijk bleef voor een kleine groep intimi. Rock-‘n-roll  en Jazz waren veel toegankelijker voor het publiek en zeker in de jaren zestig toen de culturele waardering voor deze muziek veranderde. De komst van The Beatles veranderde echter het beeld van muziek in zijn geheel, ondanks dat The Beatles nog steeds veel klassieke elementen in hun muziek gebruikten. Desalniettemin werd popmuziek steeds minder gezien als een lage kunst, en steeds meer gewaardeerd. Klassieke muziek heeft lang op een zuil gestaan, en in de 20e eeuw kwam er naar voren dat andere “lichtzinnige” muziek ook gewoon gemaakt mocht worden en beluisterd mocht worden. Een ding is wel zeker, klassieke muziek is nog altijd bijzonder gewaardeerd, en wordt in de huidige muziek ook nog veel gebruikt als basis.